รวมที่เที่ยวดี ๆ @ ขุขันธ์ ศรีสะเกษ รับรองสะดุดตาน่าไปเยือน

ปราสาทตาเล็ง

ปราสาทตาเล็ง (TA LENG SANCTAURY)

 

          ปราสาทตาเล็ง หรือปราสาทลุมพุก เดิมตั้งอยู่ในเขตตำบลกันทรารมย์ อำเภอขุขันธ์ ต่อมามีการแยกตำบลออกเป็นตำบลปราสาท ทำให้ปราสาทตาเล็งขึ้นอยู่กับตำบลปราสาท โดยปราสาทตั้งอยู่ที่บ้านปราสาท หมู่ที่ ๑ ตำบลปราสาท อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ

 

 

          ปราสาทตาเล็งเป็นปราสาทขนาดเล็กหลังเดี่ยว อยู่ท่ามกลางป่าใหญ่ทางด้านตะวันออกเขตหมู่บ้าน ตัวปราสาทมีการแกะสลักหินเป็นลวดลายสวยงามมากแห่งหนึ่ง ก่อด้วยหินทราย และอิฐบนฐานศิลาแลง หันหน้าไปทางทิศตะวันออก มีผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ส่วนยอดด้านบนหักพังกระจัดกระจายอยู่รอบๆตัวปราสาทหมดแล้ว ที่เหลือคือส่วนเรือนธาตุที่ก่อด้วยหินทรายเป็นกรอบประตูปราสาท เฉพาะด้านทิศตะวันออก อีกสามด้านก่อเป็นผนังทึบเป็นประตูหลอก คือแกะสลักหินรูปร่างคล้ายกับประตูแต่ไม่สามารถเข้าออกได้ เรียกว่าประตูหลอก

 

 

          ที่เสาประดับผนังของกรอบประตูด้านทิศตะวันออก ต่อเนื่องขึ้นไปจนถึงกรอบหน้าบันมีการแกะสลักลวดลายอย่างสวยงาม โดยบริเวณเสาประดับผนังทั้งสองข้างมีการ แกะสลักเป็นลายก้านขดในแต่ละโค้งตรงกลางสลักเป็นรูปหงส์ บริเวณหัวเสาแกะสลักเป็นลายกลีบบัว ลายใบไม้ ส่วนหน้าบันที่เหลืออยู่เฉพาะปลายกรอบทั้งสองข้าง สลักเป็นรูปนาคห้าเศียรสังเกตดูดีๆ จะเห็นว่านาคยังมีเขี้ยวเหมือนเขี้ยวเหมือนงูอยู่ด้วย ซึ่งเป็นลวดลายแกะสลักที่ละเอียดปราณีตมาก และที่หน้าบันทับหลังที่ตกอยู่หน้าปราสาทมีการแกะสลักเป็นรูปพระอินทร์ทรง ช้างเอราวัณ ยืนอยู่บนหัวยักษ์ และ โดยรอบตัวปราสาทมีหินมีส่วนประกอบของปราสาทตกอยู่หลายชิ้นกระจัดกระจาย ทับหลังอีกชิ้นหนึ่งตกอยู่ที่พื้นดินเป็นรูปพระอินทร์ทรงหงส์ ทับหลังชิ้นอื่น มีลักษณะคล้ายกัน แต่ภาพใบหน้าหน้าเทวรูปตรงกลางถูกกะเทาะออกไปหมด คิดว่าที่เป็นเช่นนี้น่าจะเกิดจากฝีมือคนขโมย

 

 

 

 

          ทางด้านทิศตะวันออก เป็นแนวศิลาแลง ที่ เป็นขอบฐานของซุ้มประตู และมีคูน้ำอยู่ล้อมสามด้าน ยกเว้นด้านทิศตะวันออก ตรงไปจากฐานซุ้มประตูทิศตะวันออก มีแนวคันดินคล้ายถนนเป็นแนวตรงไปสู่สระน้ำขนาดใหญ่ที่คนแถวนั้นเรียกว่า (ตระเปียงละเบิก) ซึ่งเป็นแหล่งน้ำใช้สอยที่หล่อเลี้ยงชีวิตของผู้คนคนในชุมชนรอบๆ ปราสาทตาเล็งแห่งนี้ได้อย่างดี

 คูน้ำล้อมรอบปราสาท

 หนองตระเปียงละเบิก

          จากลักษณะทางศิลปกรรม กรมศิลปากรได้สันนิฐานว่าปราสาทตาเล็งได้สร้างขึ้น โดยมีรูปแบบศิลปะเขมรแบบปาปวน มีอายุอยู่ประมาณพุทธศตวรรษที่ 16 - 17 (สร้างขึ้นก่อนการตั้งกรุงสุโขทัยของไทยด้วยซ้ำไป) ได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถาน เมื่อปี พ.ศ.2525 โดยมีขอบเขตโบราณสถาน เป็นพื้นที่ประมาณ 3 ไร่ 2 งานเศษ ปราสาทตาเล็งจึงเป็นโบราณสถานที่น่ามาเที่ยวชมเพื่อศึกษาอารยะธรรมความเจริญ รุ่งเรืองของดินแดนอีสานใต้ในอดีตได้อย่างน่าทึ่งเลยทีเดียว

           ปัจจุบันปราสาทตาเล็งอยู่ในสภาพที่ทรุดโทรมมาก จึงอยากใคร่ขอให้หน่วยงานที่รับผิดชอบเข้าไปรับผิดชอบและบูรณะขึ้นให้สมบูรณ์ และปรับปรุงภูมิทัศน์โดยรอบให้สวยงาม เพื่อประโยชน์แก่การท่องเที่ยวและการศึกษาของอนุชนคนรุ่นหลัง

------------------------------------------------------------------------------------------------

การเดินทาง

 

          จากตัวอำเภอขุขันธ์ ใช้ทางหลวงหมายเลข ๒๒๐๑ ตรงไปเป็นระยะทางประมาณ ๒.๕ กิโลเมตร จะพบแยกบ้านแทรง(ทางไปบ้านใจดี)ให้ใช้ทางหลวงหมายเลข ๒๒๐๑ ต่อไปอีกประมาณ ๕๐๐ เมตร จะพบแยกบ้านราศีพัฒนา ให้เลี้ยวขวาเข้าทางหลวงชนบทสาย ศก ๔๐๔๗ ได้เลย ใช้ระยะทางนี้ต่อไปอีก ๑๐ กิโลเมตร จะพบวัดโสภณวิหาร ใช้เส้นทางตรงไปอีกประมาณ ๘ กิโลเมตร ถึงบ้านปราสาท ด้านหน้าทางเข้าปราสาทตาเล็ง จะเป็นซุ้มประตูเขมรโบราณประยุกต์อยู่ด้านหน้าทางเข้า ให้เลี้ยวเข้าได้เลย ตรงไปอีกประมาณ ๓๐๐ เมตร ก็จะพบปราสาทตาเล็ง

อ่านบทความอื่นที่เกี่ยวข้อง >> ปราสาทตาเล็ง กับการเป็นมรดกโลกบนเส้นทางราชมรรคา

 

เรียบเรียงบทความจาก http://www.oknation.net/blog/print.php?id=411076 และจากบทความปราสาทตาเล็งในสารานุกรมเสรีวิกิพีเดียและขอขอบคุณภาพประกอบบางส่วนจากเฟซบุก สุเพียร คำวงศ์

วัดเจ๊กโพธิพฤกษ์

วัดเจ๊กโพธิพฤกษ์

 

วัดเจ๊กโพธิพฤกษ์ เป็นวัดเก่าแก่แห่งหนึ่งของเมืองขุขันธ์ มีประวัติหลาย ๆ อย่างเกี่ยวข้องกับการตั้งเมืองขุขันธ์ ตามคำบอกเล่า วัดเจ๊ก เป็นวัดที่คนไทยเชื้อสายจีนในพื้นที่เมืองขุขันธ์ ซึ่งมีฐานะร่ำรวย ได้สร้างขึ้น นอกจากนี้ในภายในวัดเจ๊กโพธิพฤกษ์ ยังมีโบราณสถานและโบราณวัตถุที่สำคัญคือ

 

ปราสาทกุด

 ปราสาทกุดหรือปราสาทวัดเจ๊กโพธิ์พฤกษ ์ ตั้งอยู่ในเขตวัดเจ๊กโพธิ์พฤกษ์ บริเวณบ้านเจ๊ก ต.ห้วยเหนือ อ.ขุขันธ์  เป็นโบราณสถานก่อด้วยอิฐ  ปัจจุบันอยู่ในสภาพพังทลาย กลายเป็นเนินโบราณสถาน   มีลักษณะเป็นอาคารรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสบนเนินดินใหญ่  ผนังแต่ละด้านจะก่ออิฐเป็นช่องคล้ายประตู  โดยก่ออิฐทึบทั้งหมด  มีความสูงประมาณ 15 เมตร  ส่วนยอดหักพังลงมาจนถึงเรือนธาตุ  โบราณสถานแห่งนี้คงสร้างมาในสมัยอยุธยาตอนปลายหรือพุทธศตวรรษที่ 23-24 (คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ, 2544 : หน้า 120)  

โดยในปี พ.ศ.2557 นี้ ปราสาทกุด ได้ชำรุดทรุดโทรมมาก ประกอบกับตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ไม่มีผู้ใดหรือหน่วยงานใดเข้ามาดูแลเลย ทางกรมศิลปากรเมื่อทราบจึงได้ออกประกาศบูรณะปฏิสังขรปราสาทแห่งนี้ขึ้นมา

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

ตู้พระธรรมวัดเจ๊ก

 

 ตู้พระธรรมของวัดเจ๊กโพธิ์พฤกษ์ เป็นงานศิลปะฝีมือที่สวยงามมาก ผู้พระธรรมลายรดน้ำมีขนาด ๑.๕๘ เมตร กว้าง ๐.๖๔ เมตร ยาว ๐.๙๓ เมตร บานประตูเขียนลายกนกเปลว ด้านข้างทั้งสองเขียนลวดลายพันธุ์ไม้ ลวดลายที่เขียนขึ้นมีภาพเล่าเรื่องประกอบทุกด้าน ลักษณะลวดลาย ของตู้พระธรรมนี้ น่าจะได้รับอิทธิพลมาจาก ภาคกลางอยู่มาก ถึงแม้จะมีสอดแทรกลายพื้นเมืองอยู่บ้านก็ตาม ลายกรอบบานประตูดอกไม้ คล้ายดอก พุดตานและขาตู้ ซึ่งมีลักษณะแบบจีนนิยมทำกันอย่างแพร่หลาย ในสมัยของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๓ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ จึงสันนิษฐานได้ว่า ตู้พระธรรมนี้มีอายุได้ ๑๐๐ ปี มาแล้วหรือ ในราวต้นกรุงรัตนโกสินทร์
ตู้พระธรรมนี้อยู่ในวัดเจ๊กโพธิ์ ซึ่งเป็นวัดเก่าแก่วัดหนึ่งตั้งอยู่ริมถนนศรีสะเกษ-ขุขันธ์ ก่อนเข้าสู่อำเภอเมืองขุขันธ์

----------------------------------------------------------------------------------------------

พระแผงไม้แกะสลัก

แผงพระพิมพ์ชนิดไม้แกะสลัก เป็นศิลปะสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ พุทธศตวรรษ ที่ ๒๔ มีความสูง ๑๒๑.๕ เซนติเมตร กว้าง ๓๔.๕ เซนติเมตร มีพระในแผงพระพิมพ์ ๔๘ องค์ ลักษณะของพระพุทธรูปที่ปรากฏในแผงพระพิมพ์ มีความแตกต่างกัน โดยมีข้อสันนิษฐานเป็นสาวกของพระพุทธเจ้า
--------------------------------------------------------------------------------------------

 นอกจากนี้บริเวณโดยรอบวัดเจ๊ก ยังพบฐานศิวลึงค์ สันนิษฐานว่าสร้างราวพุทธศตวรรษที่ ๑๖-๑๗ ตามลัทธิความเชื่อของศาสนาฮินดู ขุดพบที่บัลลังก์เทวสถานเก่าห่างจากวัดเจ๊กประมาณ ๗๐๐เมตร แท่นศิวลึงค์ทำมาจากหินทราย ซึ่งเป็นชั้นหินใต้สุดที่ได้ขุดพบขึ้นมา มีลักษณะอ่อนนิ่ม เมื่อนำมาประดิษฐ์หรือแกะสลักตามลักษณะของรูปร่างแล้ว ทิ้งไว้พักหนึ่งหินก็จะมีลักษณะแข็งตัว ลักษณะพิเศษ หินทรายเป็นหินที่ละเอียด และแข็งแกร่งนำมาก่อสร้างโบราณสถานของขอมสมัยโบราณนิยมนำหินทรายมาแกะสลักทับหลังรูปต่าง ๆ เช่น ศิลาทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์ทับหลัง พระอิศวรทรงโตศิลาที่ทับหลัง พระอินทร์ทรงช้าง เป็นต้น เพราะเนื้อหินมีผิวที่ละเอียดสวยงาม

ปัจจุบันฐานศิวลึงค์ดังกล่าว ได้นำมาเก็บไว้ที่บริเวณด้านหน้ากุฏิเจ้าอาวาสวัดเจ๊ก

การเดินทางมาวัดเจ๊ก
จากจังหวัดศรีสะเกษ ใช้ทางหลวงหมายเลข 220 ระยะทางประมาณ 49 กิโลเมตร วัดตั้งอยู่ฝั่งขวามือ ติดกับวิหารพระแม่กวนอิมฯ

-----------------------------------------------------------------------------------------

อุโบสถวัดเจ๊กโพธิพฤกษ์ ซึ่งทางวัดได้ทำการบูรณะใหม่ และกำลังจะมีพิธียกช่อฟ้าและผูกพัธสีมาปิดทองฝังลูกนิมิตอุโบสถ ในช่วงปีใหม่ 2558 นี้

ขอขอบคุณข้อมูลจากกระทรวงวัฒนธรรม